KWIBUKA 31: Dushingire ku mateka twubaka ejo hazaza heza!
Kuri uyu wa 20 Mata 2025 mu murenge wa Ruhango, Akagari ka Gihira (Bitenga) habereye igikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 31 jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Iki gikorwa cyitabiriwe n'Umuyobozi w'Akarere Wungirije ushinzwe iterambere ry’ubukungu, Umuyobozi w'Akarere Wungirije ushinzwe imibereho myiza y'abaturage, abahagarariye inzego z’umutekano n'abaturage b’Umurenge wa Ruhango (Bitenga).
Abitabiriye igikorwa cyo kwibuka bakaba basangiye amateka ya jenoside mu Rwanda binyuze mu kiganiro cyatanzwe na Bwana Ndagijimana Jèrome. Bwana Ndagijimana yagarutse ku mateka yaranze abanyarwanda mbere y'ubukoroni, mu bukoroni, na nyuma y'ubukoroni, itegurwa n'ishyirwa mu bikorwa rya jenoside yakorwe Abatutsi mu 1994. Yagarutse ku bupfura na kirazira byarangaga Abanyarwanda. Yagaragaje ko Abanyarwanda bari babanye neza bakabibwamo amacakubiri n’abakoroni ari byo byagejeje Abanyarwanda kuri jenoside yakorewe Abatutsi.
Mu buhamya bwa Bizimana Innocent yagaragaje ko Abatutsi bahuye n’ihohoterwa bamburwa agaciro yaba mu itegurwa rya jenoside n’ishyirwa mu bikorwa ryayo. Yagize ati: “jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yadutwaye abacu bazize uko bavutse, tuvutswa uburenganzira, tunyarwa ibyacu gusa ubu turiho. Duharanira kwigira ku mateka duharanira kubaka u Rwanda ruzira amacakubiri”.
Mu ijwi ry’abarokotse jenoside yakorewe Abatutsi, uhagarariye Ibuka ku rwego rw'Akarere, Bwana NIYONSENGA Phillippe, yagarutse ku mateka yaranze Umurenge wa Ruhango mu gice cya Bitenga by’umwihariko; uko jenoside yateguwe n’uko yakozwe. Yibukije abitabiriye ko bagomba kwirinda amacakubiri ayo ari yo yose kubera ko Abanyarwanda ari bamwe. Yagize ati: “dushyigikire ibiduhuza twirinda amacakubiri n’ingengabitekerezo ya jenoside. Dutange amakuru y’ahakiri imibiri y’abacu bityo ishyingurwe mu cyubahiro. Tube hafi abarokotse jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 kandi twirinde guheranwa n’agahinda”.
Umuyobozi w'Akarere Wungirije ushinzwe iterambere ry’ubukungu Bwana UWIZEYIMANA Emmanuel yibukije abaturage ko kwibuka ari uguha agaciro abacu bazize uko bavutse. Yagize ati: “ abacu turabibuka kugira ngo tubasubize agaciro bambuwe. Ndabasaba gushyira imbaraga mu kubaka u Rwanda twifuza. Ndabasaba kuba abarinzi b’ubumwe n’ubudaheranwa bw’abanyarwanda. Kwibuka abacu n’inshingano zacu nk’abanyarwanda mu kuzirikana no guha agaciro abacu twabuze. Kwibuka abacu n’umurage mwiza dukwiriye kuraga abacu ndetse tunarwanya ingengabitekerezo ya jenoside”.
Igikorwa cyo kwibuka mu Murenge wa Ruhango cyabimburiwe n'ijoro ryo kwibuka tarikii ya 19 Mata 2025 gisozwa n'umuhango wo gushyira indabo ku rwibutso rw'abazize jenocide yakorewe Abatutsi rwa Bitenga mu kuzirikana no guha icyubahiro abarushyinguyemo. Urwibutso rwa Bitenga ruruhukiyemo imibiri 396.