Rutsiro: Habaye amahugurwa ku Igenamigambi n’Ingengo y’Imari bitanga igisubizo ku mihindagurkire y’ibihe.

Uyu munsi, tariki ya 24 Werurwe 2026, Umuyobozi w’Akarere Wungirije Ushinzwe Iterambere ry’Ubukungu Bwana Uwizeyimana Emmanuel, yafunguye ku mugaragaro amahugurwa y’umunsi umwe yahuje abahagarariye komisiyo za JADF (Ihuriro ry’abafatanyabikorwa mu iterambere ry’Akarere), abayobozi b’amashami atandukanye mu Karere ndetse n’abandi bafatanyabikorwa b’ingenzi, agamije kongerera ubushobozi mu igenamigambi n’ingengo y’imari byita ku mihindagurikire y’ikirere.

Aya mahugurwa yibanze ku kongerera ubumenyi abitabiriye ku buryo ibijyanye n’ibidukikije n’imihindagurikire y’ikirere byinjizwa mu igenamigambi n’iteganyabikorwa ry’ingengo y’imari y’Akarere. Yashingiye ku kiganiro cyatanzwe na Collectif des Ligues et Associations de Défense des Droits de l’Homme (CLADHO), yari gihagarariwe na Bwana Peter Karinganire, Umuhuzabikorwa w’Iyubahirizwa ry’Uruhare rw’Abaturage, wagaragaje akamaro ko guhuza igenamigambi ry’iterambere n’ingamba zo guhangana n’imihindagurikire y’ikirere.

Mu ijambo rye, Bwana Uwizeyimana yashimangiye ko guhangana n’imihindagurikire y’ikirere bigomba guhera ku rwego rw’ibanze, agaragaza ko ingaruka zayo zirimo imyuzure, inkangu n’izuba rikabije bikomeje kugira ingaruka ku mibereho y’abaturage, ibikorwa remezo n’ubuhinzi. Yagize ati: “Kwinjiza ibijyanye n’imihindagurikire y’ikirere mu igenamigambi n’ingengo y’imari y’Akarere si amahitamo, ahubwo ni ngombwa kugira ngo tugere ku iterambere rirambye no kubaka ubushobozi bw’abaturage bwo guhangana n’ingaruka zayo.” Yanahamagariye abari muri JADF, inzego tekinike n’abafatanyabikorwa gukomeza gukorana bya hafi kugira ngo ibikorwa bigerweho bibe bifatika kandi bifite ingaruka nziza.

Ikiganiro cyagaragaje kandi politiki n’ingamba z’igihugu zigenga ibikorwa byo guhangana n’imihindagurikire y’ikirere, ndetse gisobanura ibikoresho n’uburyo bifasha mu kubishyira mu bikorwa, birimo gukurikirana ingengo y’imari igenewe ibikorwa byita ku mihindagurikire y’ibihe (Climate Budget Tagging), isuzuma ry’ingaruka ku bidukikije, n’ikarita zerekana ibyago by’ibiza. Abitabiriye basobanuriwe uko bashyira mu bikorwa ibyo bipimo mu byiciro byose by’igenamigambi, uhereye ku isesengura ry’ibibazo, gutegura imishinga, guteganya ingengo y’imari kugeza ku igenzura n’isuzuma, hagamijwe ko amafaranga ya Leta akoreshwa mu bikorwa bibungabunga ibidukikije no kugabanya ibyago by’ibiza.

Byongeye kandi, aya mahugurwa yagaragaje uruhare rukomeye rw’inzego tekinike z’Akarere na JADF mu guteza imbere ikoreshwa rirambye ry’ubutaka, gukusanya inkunga no guhuza abafatanyabikorwa. Abaturage na bo bagaragajwe nk’abafite uruhare rukomeye mu kubaka ubushobozi bwo guhangana n’imihindagurikire y’ikirere binyuze mu kwitabira igenamigambi, gukoresha uburyo burambye no kwita ku bidukikije.

Nubwo hari imbogamizi zirimo ubushobozi buke mu by’ubumenyi, amakuru adahagije n’ingengo y’imari nke, aya mahugurwa yagaragaje amahirwe ahari arimo kubona inkunga zita ku mihindagurikire y’ikirere, gushora imari mu bikorwa bibungabunga ibidukikije no kongera ubufatanye. Hasojwe hasabwa ubufatanye burambye n’ubwitange bw’inzego zose mu kubaka Akarere gafite ubushobozi bwo guhangana n’imihindagurikire y’ikirere no kugera ku iterambere rirambye kandi ridaheza.

Back